Padaczka pourazowa: przegląd historyczny od starożytnych obserwacji do współczesnych mechanizmów molekularnych
Post-traumatic epilepsy: An historical review from ancient observations to modern molecular mechanisms
W skrócie
Padaczka pourazowa to poważne powikłanie, które może się rozwinąć po urazie czaszki i stanowi około 5-20% wszystkich przypadków padaczki strukturalnej. Artykuł opisuje historię badań nad tą chorobą od czasów starożytnych aż do dzisiaj, pokazując jak naukowcy stopniowo zrozumieli to zagrożenie i pracowali nad sposobami jego zapobiegania. Choć w ostatnich latach odkryto wiele nowych informacji, padaczka pourazowa wciąż pozostaje trudna do przewidzenia i zapobiegania, ale nowe badania kliniczne dają nadzieję na rozwój skutecznych leków w najbliższych latach.
Oryginalny abstract (angielski)
Post-traumatic epilepsy (PTE) represents a significant neurological complication of traumatic brain injury (TBI), accounting for approximately 5% of all epilepsies and 10-20% of structural/symptomatic epilepsies in population studies. This review traces the evolution of PTE research from ancient medical observations through 140+ years of modern scientific investigation, with emphasis on the historical, epidemiological and clinical-trial literature that established the field's current conceptual and diagnostic framework. Molecular and cellular mechanisms are introduced only briefly as a bridge to this historical narrative, as they are addressed in-depth elsewhere in this special issue. Thus, this review will focus upon the transition from purely observational studies in the late 19th century through epidemiological investigations of wartime injuries, the development of animal models, molecular mechanistic discoveries, and contemporary prevention trials. Recent meta-analytic data (2022-2025) indicate that modern-era severe TBI cohorts show higher long-term PTE incidence than older estimates suggested. Despite substantial progress, PTE remains largely unpreventable, representing a critical unmet medical need, though a maturing pipeline of biomarker-enriched antiepileptogenesis trials offers genuine hope for the coming decade.